روغن ولک چیست و چه کاربردهایی دارد؟

روغن ولک یکی از پرکاربردترین ترکیبات برای مصارف کشاورزی و باغداری است. این روغن یک ترکیب همه‌کاره محسوب می‌شود که شما را از موضوعاتی مثل: از بین‌بردن آفات و حشرات، کشتن کنه‌های آسیب‌زننده به درختان، حذف علف‌های هرز و تامین نیاز سرمایی برای درختانی چون پسته، خلاص می‌کند. شاید بپرسید که این همه کاربرد و خواص تنها در یک محصول چگونه امکان‌پذیر است؟ در ادامه به سوالات شما در زمینه کاربرد این ترکیب نفتی ، مزایا و نحوه استفاده از آن و دلایل استفاده از روغن ولک برای درختان و تعریف آن پرداخته‌ایم.

روغن ولک چیست؟

ولک یک روغن امولسیون‌شونده محسوب می‌شود که برای مبارزه با آفات، حشره‌ها و بخشی از بیماری‌های درختان مورد‌استفاده قرار می‌گیرد. این روغن کاربردهای زیادی دارد که یکی از آن‌ها در نقش سموم و حشره‌کش است. عملکرد روغن ولک به این صورت است که راه تنفس حشرات و آفت‌ها را بسته و از این طریق باعث از بین رفتن آن‌ها می‌شود.
از طرف دیگر، با گرم‌شدن کره زمین پر کردن ساعت‌هایی که یک درخت باید در آن نیاز سرمایی خود را برطرف کند، تبدیل به یک چالش بزرگ شده‌است که با کمک امولسیون‌شونده رفع می‌شود.

تفاوت روغن ولک زمستانه با روغن‌های باغی تابستانه

روغن ولک با غلظت بالاتر، مخصوص دوره خواب درخت است؛ در این زمان بافت گیاه برگ فعالی ندارد و تحمل بیشتری خواهد داشت. روغن‌های باغی تابستانه با درجه تصفیه بالاتر و در دوز بسیار پایین‌تر برای برگ فعال ساخته شده‌اند؛ همان دوز روغن ولک اگر در فصل گرما روی برگ سبز پاشیده شود، مطمئناً برگ را خواهد سوزاند. اگر هدف شما از مصرف کنترل آفت در فصل رشد است، نه دوره خواب، محصولی را انتخاب کنید که مشخصاً برای مصرف تابستانه معرفی شده باشد.

ترکیبات به کار رفته در روغن ولک

شاید برای شما هم این سوال پیش بیاید که چگونه این روغن حشره‌کش می‌تواند با آفات و بیماری‌ها مقابله کند. در پاسخ باید به شما بگوییم که این روغن حاوی ترکیباتی است که باعث می‌شود تا با ایجاد موانعی برای تنفس، از ادامه حیات سموم و آفات جلوگیری کند و فرمول آن IRAC-NC محسوب می‌شود که از ۸۰ درصد پارافین، ۲ درصد امولسیوفایر و ۱۸ درصد آب شکل می‌گیرد.

روغن ولک امولسیون‌شونده محلولی به شمار می‌رود که بر پایه هیدروکربن‌های پارافینی تولید می‌شود. این هیدروکربن‌ها در شرایط آزمایشگاهی به نقطه‌ای می‌رسند که تبدیل به روغن ولک می‌شوند.

روغن‌های امولسیون‌شونده، با توجه به خلوص، انواع مختلفی دارند. خلوص این روغن شته‌کش برای سمپاشی زمستانه با بهاره متفاوت است. در نتیجه، در هنگام تهیه روغن ولک باید به این موضوع توجه ویژه‌ای داشته باشید. اما چگونه می‌توان درصد خلوص این محلول را مشخص کرد؟ بسیار ساده‌است. این درصد را با درجه سولفوناسیون نشان می‌دهند که روی بسته‌های این ترکیب نفتی ذکر شده‌است. برای مثال؛ اگر درجه سولفوناسیون ۸۰ باشد، یعنی ۸۰ درصد از حجم این محلول را هیدروکربن‌های اشباع شده تشکیل داده‌اند. به عبارت دیگر، خلوص این محلول ۸۰ درصد خواهد بود.

همانطور که فهمیدید، این روغن ارگانیک بوده و از طریق فرایند طبیعی آفات را از بین می‌برد. بنابراین؛ هیچ آسیبی به گیاه نمی‌زند و تنها حشراتی که روی برگ و شاخه‌های درختان زندگی می‌کنند را از بین می‌برد. همین موضوع از اصلی‌ترین دلایل استفاده و محبوبیت روغن ولک به شمار می‌رود.

مزایای استفاده از روغن امولسیون‌شونده

عموما، افراد برای خرید و تهیه اقلام مهم و حیاتی مزایا و معایب آن را مورد توجه قرار می‌دهند و در ذهن خود هر کدام را روی یک کفه ترازو قرار می‌دهند. سپس، با توجه به اینکه کدام کفه سنگینی می‌کند، تصمیم نهایی خود را گرفته و اینگونه خود را قانع می‌کنند.
بنابراین، حالا که فهمیدید روغن امولسیون‌شونده چیست و از چه ترکیباتی تشکیل شده‌است، باید با مزایای آن آشنا شوید تا بدانید که زور مزایای آن به تهیه آن می‌چربد یا نه. در ادامه این مزایا را جداگانه ذکر کرده‌ایم.

از بین بردن حشرات

اصلی‌ترین دلیلی که کشاورزان و باغداران را به سوی استفاده از روغن امولسیون‌شونده می‌کشاند، از بین‌بردن حشرات است. اصولا مبارزه شیمیایی تنها می‌تواند حشرات را بکشد اما نمی‌تواند از تخم‌گذاری و رشد لاروهای آن جلوگیری کند.
با این‌وجود، این محلول قدرت خود را ثابت کرده و با از بین‌بردن لاروها و تخم‌های حشرات و آفاتی مثل: تریپس، کرم‌های ریز، شته‌ها، شپشک‌ها، حشرات سفید و غیره، راه را برای رشد مجدد آن‌ها می‌بندد. پس دیگر نگران اینکه درختان شما دچار آفت شده‌اند و این آفات حجم عظیمی از درختان شما را به خود درگیر کرده‌، نباشید.

کنترل و درمان بیماری‌های قارچی

یکی دیگر از دلایلی که باعث استقبال عجیب از روغن ولک امولسیون‌شونده شده‌است، مسئله کنترل و درمان قارچ درختان محسوب می‌شود. همانطور که می‌دانید، قارچ‌ها در محیط‌هایی با شرایط خاص رشد می‌کنند و اگر این شرایط از بین برود، مسیر رشد آن‌ها نیز نابود خواهد شد.
این همان کاری است که روغن ولک با قارچ درختان می‌کند. قارچ‌ها از درخت میزبان تغذیه کرده و باعث تضعیف رشد و باردهی آن می‌شوند. سوپر‌ اویل هم این کار را با جلوگیری از پخش اسپورها جبران کرده و قارچ‌ها را نیست و نابود می‌کند.

تاثیر روغن امولسیون‌شونده در نیاز سرمایی گیاه

شرایط ایجاب می‌کند که در بعضی از سال‌ها نیاز به استفاده از یک مکمل داشته باشید؛ زیرا دما به حدی نمی‌رسد که نیاز سرمایی گیاه برطرف شود. پس شما چاره‌ای ندارید که خود به‌صورت مصنوعی این نیاز را تامین کنید.
روغن ولک یکی از ترکیبات ارگانیک و طبیعی محسوب می‌شود که در این مسیر شما را همراهی می‌کند. در صورت وجود چنین شرایطی، شما می‌توانید قبل از بیدار شدن درختانی مثل پسته از سوپر‌ اویل برای جبران این نقطه ضعف بهره ببرید.

نحوه استفاده و کاربرد روغن ولک در کشاورزی

برای اینکه نحوه استفاده از این محلول را بدانید، مراحل زیر را به ترتیب طی کنید تا نتیجه خوبی بگیرید.

۱. بهترین زمان سمپاشی روغن ولک و پنجره دمایی مناسب

روغن ولک با پوشاندن سطح تخم آفات و حشرات زمستان‌گذران، راه تنفس آن‌ها را می‌بندد؛ همین مکانیسم ساده، دلیل حساسیت بالای آن به شرایط جوی هنگام مصرف است. دمای بهینه برای به‌کارگیری این روغن بین پنج تا بیست‌وپنج درجه سانتی‌گراد است؛ زیر این محدوده پوشش روغن ضعیف می‌شود و بیشتر از آن هم خطر سوختگی بافت گیاه بالا می‌رود.

مهم‌تر از دمای همان لحظه، پیش‌بینی یکی دو روز آینده است؛ اگر احتمال یخبندان یا گرمای شدید وجود داشته باشد، باید سمپاشی را عقب بیندازید. بهترین لحظه اجرا وقتی است که جوانه‌ها شروع به تورم کرده‌اند اما هنوز باز نشده‌اند؛ اگر رطوبت هوا متوسط باشد و بادی کمتر از ده تا پانزده کیلومتر بر ساعت هم بوزد به پوشش یکنواخت‌تر روغن کمک می‌کند.

۲. آماده‌سازی سم برای استفاده

با تهیه روغن ولک، می‌توانید به راحتی از طریق بسته‌بندی یا فروشنده، روش استفاده از آن را به دست آورید. با این‌حال، لازم است بدانید که این سم باید با مقدار مناسبی از آب یا ترکیبات دیگر رقیق شود و سپس مورد استفاده قرار بگیرد.

۳. انتقال روغن ولک به درختان

در این مرحله شما باید مخزن سمی که آماده کرده‌اید را برای پخش کردن این محلول مورد استفاده قرار دهید. دقت کنید که تمام بخش‌های گیاه با این روغن پوشانده شده و حالت درخشان پیدا کنند؛ زیرا این محلول خاصیت تماسی دارد و به محض تماس با شاخه و‌ برگ درختان روند کنترل آفات را آغاز می‌کند. البته مشاهده تاثیرات آن به طول می‌انجامد.

نکات مهم درباره استفاده از روغن امولسیون‌شونده

برای اینکه تاثیر مضاعف این روغن را در باغ خود تضمین کنید، موظف به رعایت چارچوبی هستید که در طی آن آفات و بیماری درختان شما به‌طور کامل برطرف می‌شود. این نکات را در ادامه ذکر کرده‌ایم.

1. دمای هوا برای استفاده از روغن ولک امولسیون‌شونده اهمیت زیادی دارد و باید در بازه ۵ تا ۲۵ درجه باشد.
2. از مصرف روغن ولک در هوای گرم ۳۲ تا ۳۵ درجه پرهیز شود.
3. اگر هوای منطقه برفی و یخبندان باشد، استفاده از این محلول نخواهید بود.
4. این ترکیب نفتی پس از آبیاری و خشک شدن تقریبی شاخه‌های درخت مورد استفاده قرار گیرد.
5. این محلول باید با آب یا سموم دیگری که طبق نظر کارشناسان تهیه می‌کنید، ترکیب شده و استفاده شود.
6. استفاده از این روغن همزمان با سمومی که ترکیبات گوگردی دارند ممنوع بوده و باید حداقل ۳۰ روز بین مصرف این دو ماده فاصله باشد.
7. فاصله بین روغن‌پاشی بهاره تا برداشت محصول باید ۳ تا ۴ هفته در نظر گرفته شود.
8. در هنگام سم‌پاشی باغ با روغن ولک از عینک، ماسک و دستکش استفاده شده  و از تماس دست با چشم‌های خود خودداری شود.
9. مصرف روغن ولک امولسیون‌شونده بدون توجه به اندازه تعیین شده توسط کارشناسان و متخصصان، عوارضی چون سوختن و آسیب شدید گیاه و درختان را در پی‌ دارد.
10. از این روغن برای نهال‌ها و گیاهان جدید استفاده نشود.

نکات ایمنی رایج و اشتباهات در مصرف روغن ولک

بیشتر شکایت‌ها درباره بی‌اثر بودن یا برعکس سوزاندن درخت، مربوط به این چند اشتباه ساده می‌شود:

• سمپاشی روی برگ خیس یا پیش از احتمال بارش
• هم نزدن مداوم مخزن که باعث افت غلظت در طول کار می‌شود
• بی‌توجهی به دمای بعد از سمپاشی نه فقط لحظه اجرا
• رقیق‌سازی نادرست روغن غلیظ بدون پیش‌مخلوط کردن

بیش از حد روی شاخه‌های بیرونی تمرکز نکنید؛ تخم آفات بیشتر در بخش داخلی و کم‌نور تاج درخت است و پوشش کامل آنجا اهمیت دارد.

جدول سازگاری و نکات اختلاط روغن ولک با سایر سموم

کاربرد روغن ولک برای درختان مختلف

هلو و شلیل به‌خاطر پوست نازک‌تر، به دوزهای بالا حساس‌ترند و همان دوزی که برای سیب و گلابی بی‌خطر است، می‌تواند به جوانه هلو خسارت بزند؛ اگر در تعیین دوز دقیق برای باغ خودتان مطمئن نیستید، مشاوره کشاورزی آباد می‌تواند بر اساس رقم، سن درخت و سابقه آفت منطقه، برنامه مصرف را برای تنظیم کند.

راهنمای خرید روغن ولک باکیفیت

دو شاخص فنی پیش از خرید ارزش بررسی دارد:

1. درصد باقیمانده سولفونه‌نشده (UR) که هرچه بالاتر باشد (معمولاً بالای نود درصد در محصول مرغوب)، ریسک گیاه‌سوزی کمتر است.
2. پایداری امولسیون در آب سخت که با مخلوط کردن مقدار کمی روغن با آب مصرفی باغ در یک ظرف شفاف قابل آزمایش است.

خرید از برندهای شناخته‌شده با شماره ثبت معتبر، ریسک نوسان کیفیت بین بچ‌های تولید را کاهش می‌دهد.

کلام پایانی

استفاده از روغن ولک در زمستان، می‌تواند برای کنترل بخشی از آلودگی درختان به برخی از آفات و بیماری‌های پیش‌آمده مؤثر باشد. این چیزی است که کشاورزان و باغداران را خشنود کرده و نظر آن‌ها را به سوی مصرف سوپر اویل برای از بین بردن آفات و حشرات جلب می‌کند. این ترکیب از طریق خفه‌کردن حشرات و آفات امکان تخم‌گذاری و ادامه روند رشد را از آن‌ها می‌گیرد. در این مطلب به بررسی چیستی روغن ولک و ترکیبات به کار رفته در آن پرداخته و نکات لازم و کاربردی برای مصرف این روغن را ذکر کرده‌ایم. شما با کمک این مطلب می‌توانید بهترین انتخاب را برای سم‌پاشی باغ خود با رعایت تمام نکات ایمنی داشته باشید.

سوالات متداول

• آیا روغن ولک با گوگرد قابل اختلاط است؟

خیر. فاصله ایمن توصیه‌شده بین آخرین نوبت گوگرد و اولین نوبت روغن ولک، حداقل سه تا چهار هفته است.

• بهترین دمای هوا برای سمپاشی روغن ولک چند درجه است؟

بازه پنج تا بیست‌وپنج درجه سانتی‌گراد، با اطمینان از نبود یخبندان یا گرمای شدید طی یکی دو روز آینده.

• آیا روغن ولک باعث سوختگی برگ می‌شود؟

در دوز بالا، هوای گرم بعد از سمپاشی یا رقیق‌سازی نادرست، احتمال سوختگی وجود دارد.

• روغن ولک روی چه آفاتی اثر دارد؟

تخم زمستان‌گذران کنه‌، شته‌، شپشک‌های واکس‌دار و سپردار، و پسیل پسته.