اگر به‌دنبال تازه‌ترین خبرها، آموزش‌های کاربردی و اطلاعیه‌های مهم حوزه کشاورزی هستید، به کانال آباد | اخبار کشاورزی در بله بپیوندید.
گوگرد مایع نوعی گوگرد کشاورزی است که می‌تواند این عنصر مهم را با سرعتی بالا و در هر زمانی از سال به گیاهان برساند. این نوع گوگرد در قیاس با دیگر انواع آن، درصد S کمتری دارد و بسته به نوع و برند کود ممکن است دارای مواد غذایی گوناگونی مانند نیتروژن، پتاسیم یا برخی عناصر ریزمغذی نیز باشد. در هر حالت، این ترکیب گوگردی در کشاورزی به‌عنوان یک منبع غذایی گیاه و همچنین آفت‌کش و تقویت‌کننده گیاه در برابر بیماری‌ها و تنش‌های گوناگون کاربرد دارد.
- اهمیت گوگرد و انواع کود گوگردی
- گوگرد مایع چیست؟
- خواص گوگرد مایع
- زمان طلایی استفاده از گوگرد مایع در فصول مختلف
- جدول دوز و نحوه مصرف گوگرد مایع برای محصولات کشاورزی
- محلول‌پاشی گوگرد مایع
- راهنمای خرید و عوامل موثر بر قیمت گوگرد مایع در سال ۱۴۰۵
- ترکیبات گوگرد مایع
- سؤالات متداول
- مقایسه گوگرد مایع با گوگرد پودری و میکرونیزه
- سخن پایانی
اهمیت گوگرد و انواع کود گوگردی
گوگرد از عناصر ضروری پرمصرف گیاهان است که در تولید مواد آلی مختلف در گیاه نقش دارد. این مواد در حفاظت از گیاهان در برابر بسیاری از انواع تنش و همچنین افزایش کیفیت محصولات کشاورزی نقش دارند. کشاورزان و باغداران میزان قابل‌توجهی از نیاز گیاهان به این درشت مولکول مغذی را با استفاده از انواع کود گوگردی برطرف می‌کنند. گوگرد کشاورزی از نظر منشا به انواع معدنی و پالایشگاهی (نفتی یا گازی) تقسیم می‌شوند.
نوع معدنی به دلیل خلوص پایین و داشتن مواد همراه مضر همچون آلومینیوم، برای گیاه، خاک و محیط زیست چندان مناسب نیست. کودهای گوگردی از نظر حالت فیزیکی به‌شکل جامد (پودری، گرانوله، پاستیلی) و مایع عرضه می‌شود. کود گوگرد مایع خلوص کمتری دارد؛ ولی درصد خلوص انواع جامد بسیار بالا (۹۹%) است. کاربرد نوع مایع آسان‌تر است اما کارایی آن از نظر اصلاح خاک با انواع جامد تفاوت دارد؛ یعنی تقریباً نقشی در اصلاح خاک ندارد.
گوگرد مایع چیست؟
گوگرد مایع نوعی کود کشاورزی دارای سولفور است که اهداف اصلی کاربرد آن شامل تغذیه گیاه و افزایش مقاومت آن در برابر آفات و بیماری‌هاست. این نوع کود گوگردی ممکن است مواد مغذی دیگری مانند نیتروژن، پتاسیم آهن، منگنز و روی و… داشته باشد که در بهبود تغذیه و سلامت گیاه و کیفیت محصول آن مؤثر است. به دلیل خلوص پایین (درصد گوگرد کم) و داشتن برخی مواد همراه، ممکن است این کود برای خاک و اصلاح ساختمان آن مناسب نباشد. از شناخته‌شده‌ترین انواع کود گوگرد مایع می‌توان به تیوسولفات آمونیوم، تیوسولفات پتاسیم و تیوسولفات کلسیم اشاره کرد.
خواص گوگرد مایع
مهم‌ترین تأثیرات گوگرد مایع بر گیاهان را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:
- مبارزه با آفات
- کمک به رشد و نمو گیاه
- افزایش میزان و کیفیت محصول
- کنترل بیماری‌های پس از برداشت
- شرکت در روند تولید کلروفیل (سبزینه)
- کنترل بیماری‌های قارچی همچون پوسیدگی، سفیدک، زنگ و کپک
- تولید مواد آلی مانند اسید آمینه پسته و پروتئین‌ها و نیز چربی و ویتامین‌ها
- کاهش تنش اکسیداتیو با تحریک و فعال کردن برخی آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی
- افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش‌های غیرزنده (سرما، اختلاف زیاد دمای شب و روز و…)
- بهبود ویژگی‌های کیفی محصولات کشاورزی از نظر بو، مزه، رنگ، قوام، درصد روغن (در دانه‌های روغنی) و قابلیت فرآوری (بهبود قابلیت آردشدن گندم و پخت آن)
- کمک به گسترش سیستم ریشه‌ای و بهبود جذب مواد غذایی از خاک به‌ویژه جذب آسان‌تر عناصری مانند فسفر، نیتروژن، پتاسیم، آهن، کبالت، منگنز و روی
زمان طلایی استفاده از گوگرد مایع در فصول مختلف
بزرگ‌ترین اشتباهی که در مصرف گوگرد مایع دیده می‌شود، یکسان‌انگاری همه‌ی فصل‌هاست؛ انگار یک فرمول ثابت برای کل سال وجود دارد؛ در حالی که رفتار گیاه، دمای هوا و نوع آفت یا بیماری هدف، سه متغیری هستند که زمان‌بندی مصرف را کاملاً دسخوش تغییر خواهند کرد.
پیش از گلدهی؛ فرصتی که باغداران از دست می‌دهند
پیش از باز شدن جوانه‌ها، پوسته درخت هنوز خواب است و تحمل بالاتری نسبت به گوگرد دارد؛ محلول‌پاشی در همین بازه، تخم زمستان‌گذران کنه‌ها و اسپورهای قارچ‌های عامل سفیدک را پیش از آنکه اصلاً فرصت فعال شدن پیدا کنند از بین می‌برد. این کار در واقع نوعی پیشگیری پیش‌دستانه است؛ زمانی اثر این مورد را خواهید فهمید که هیچ آفت و بیماری‌ای در اردیبهشت و خرداد ظاهر نشود.
دوره رشد رویشی و شکل‌گیری میوه؛ احتیاط کنید
از لحظه‌ای که میوه شکل می‌گیرد، بافت گیاه حساس‌تر می‌شود و همان دوزی که در دوره خواب برای آن بی‌خطر بود، حالا می‌تواند باعث لکه‌سوختگی شود. در این بازه باید دوز مصرفی را پایین آورد و از محلول‌پاشی در ساعات گرم روز به‌شدت پرهیز کرد. این نکته مهم را به‌خاطر داشته باشید که هر چه دما بالاتر می‌رود، باید غلظت گوگرد مایع پایین‌تر بیاید.
پیش‌بینی ده‌روزه، هشدار سرما و گرما و گجت‌های هوشمندی که جواب سؤال‌های زمین کشاورزی‌ت رو می‌دن، همه یک‌جا.
کنترل آفات زمستان‌گذران؛ آخرین فرصت پیش از سرمای واقعی
در پاییز و اوایل زمستان، وقتی برگها ریخته‌اند و درخت وارد خواب کامل شده، یک نوبت محلول‌پاشی با غلظت بالاتر، جمعیت کنه‌ها و شته‌هایی را که قرار است زمستان را در شکاف پوست بگذرانند، به‌شدت کاهش می‌دهد. باغدارانی که این زمان‌بندی‌ها را جدی می‌گیرند، معمولاً بهار بعد با طغیان آفت کمتری روبه‌رو خواهند شد.
یک اشتباه رایج دیگر، همزمان کردن برنامه گوگرد مایع با برنامه سمپاشی بر پایه ترکیبات مسی است. بسیاری از باغ‌ها، محلول بردو یا ترکیبات مسی را در همان بازه زمانی گوگرد مایع می‌پاشند، بدون اینکه فاصله لازم بین این دو را رعایت کنند؛ واکنش گوگرد و مس در حضور رطوبت می‌تواند یک ترکیب سمی و نامطلوب تولید کند که به‌جای محافظت، به بافت گیاه آسیب می‌زند.
فاصله بین مصرف این دو از هم باید حداقل دوهفته باشد. یک برنامه‌ریزی صحیح، بخش زیادی از خسارت‌های این چنینی را در باغ‌های پسته و انگور از بین می‌برد.
جدول دوز و نحوه مصرف گوگرد مایع برای محصولات کشاورزی
هر محصولی به‌خاطر بافت برگ، حساسیت پوستی و نوع آبیاری، دوز و روش مصرف متفاوتی می‌خواهد. جدول زیر یک راهنمای کلی است؛ همیشه پیش از اجرا روی سطح وسیع، آزمایش روی چند بوته یا شاخه انجام دهید و برچسب محصول خریداری‌شده را هم در نظر بگیرید.
| نحوه مصرف | دوز مصرف | بهترین زمان مصرف | نام محصول |
| محلول‌پاشی | ۳ تا ۵ لیتر در هزار لیتر آب | اسفند تا اوایل فروردین، پیش از باز شدن جوانه | پسته |
| محلول‌پاشی | ۲ تا ۴ لیتر در هزار لیتر آب | دوره خواب و پیش از گلدهی | انگور |
| محلول‌پاشی یا آبیاری قطره‌ای | ۱.۵ تا ۲.۵ لیتر در هزار لیتر یا ۱۰ تا ۱۵ لیتر در هکتار | ابتدای رشد رویشی | گوجه‌فرنگی |
| محلول‌پاشی | ۱ تا ۲ لیتر در هزار لیتر آب | عصرگاهی، دور از ساعات گرم | خیار |
| محلول‌پاشی | ۲.۵ تا ۴ لیتر در هزار لیتر آب | پیش از گلدهی و شروع فعالیت کنه | انار |
| آبیاری یا محلول‌پاشی زمینی | ۱۵ تا ۲۵ لیتر در هکتار | پنجه‌زنی تا ساقه‌روی | گندم |
| آبیاری قطره‌ای | ۱۰ تا ۱۸ لیتر در هکتار | ابتدای شکل‌گیری غده | پیاز |
نکته‌ای که در این جدول باید جدی گرفته شود، ستون مربوط به خیار است؛ خانواده کدوییان (Cucurbitaceae) از حساس‌ترین گیاهان به گیاه‌سوزی گوگردی هستند و همان دوزی که برای انگور یا پسته بی‌خطر است، روی برگ خیار می‌تواند لکه‌های قهوه‌ای ایجاد کند. اگر مطمئن نیستید دوز مناسب باغ یا مزرعه شما با توجه به رقم، سن گیاه و شرایط اقلیمی منطقه دقیقاً چقدر است، می‌توانید از مشاوره کشاورزی آباد کمک بگیرید تا کارشناس، دوز را برای زمین شما تنظیم کند، پیش از آنکه هزینه‌ی یک آزمون‌وخطای گران را بپردازید.
محلول‌پاشی گوگرد مایع
محلول‌پاشی را در هر دوره رشدی، از پیش تا پس از گلدهی و دوره‌های حساسی مانند شکل‌گیری میوه می‌توانید انجام دهید. ولی این کار در هنگام گلدهی باعث اختلال در فرآیند گرده‌افشانی و تولید میوه می‌شود. پس از این دوره و هنگام تشکیل میوه نیاز است حداقل ماهی یکبار محلول‌پاشی تکرار شود. اوایل صبح و نیز عصرها زمان مناسبی برای این کار است و ماندگاری محلول روی گیاه تا زمان جذب، بهتر خواهد بود. زمانی محلول‌پاشی کنید که مطمئنید تا ۴۸ ساعت پس از آن باران نخواهد بارید. هنگام محلول‌پاشی به‌ویژه با کودهایی مانند تیوسولفات آمونیوم مراقب سوختگی برگ در اثر تماس مستقیم احتمالی با برگها باشید.
نکات تکمیلی که روی کیفیت محلول‌پاشی مؤثرند
خیلی وقت‌ها با اینکه دوز مصرف را رعایت می‌کنید و مطابق با زمان‌بندی پیش می‌روید باز هم آن نتیجه‌ای که انتظار دارید را نمی‌گیرید. علت چنین مشکلی معمولاً در میان جزئیات کاربری محصول است نه خود آن.
- آب سخت یا با pH بالا، بخشی از اثر گوگرد مایع را قبل از رسیدن به برگ خنثی می‌کند؛ اگر آب منطقه شما قلیایی است، مقدار کمی مواد اسیدی‌کننده به مخزن سمپاش بیافزایید، این کار پیش از اضافه کردن گوگرد، قدرت جذب را توسط گیاه بالا می‌برد.
- گوگرد مایع در نگهداری طولانی در مخزنی که قرار دارد ته‌نشین می‌شود. اگر پیش از پرکردن سمپاش، مخزن اصلی را کاملاً تکان ندهید، غلظتی که در ابتدای کار می‌پاشید با غلظت انتهای مخزن یکسان نخواهد بود؛ نتیجه این عمل پوشش نامنظم روی درختان مختلف باغ است که بازدهی نامطلوبی همراه خواهد داشت.
- بیشتر آفت‌ها و اسپورهای قارچی روی سطح زیرین برگ مستقر می‌شوند، در این قسمت‌ها محلول‌پاشی معمولی کمترین پوشش را دارد؛ برای نتیجه‌گیری بهتر، زاویه نازل را برای رسیدن به زیر برگ تنظیم کنید، اگر این مورد را رعایت نکنید، حتی اگر دوز و زمان‌بندی کاملاً استاندارد رعایت شده باشد، اثربخشی مطلوبی مشاهده نخواهید کرد.
راهنمای خرید و عوامل موثر بر قیمت گوگرد مایع در سال ۱۴۰۵
قیمت گوگرد مایع در بازار امسال، مثل بسیاری از نهاده‌های کشاورزی، نوسان دارد. این مورد معمولاً بدون دلیل نیست و سه عامل اصلی پشت آن قرار دارد.
درصد خلوص گوگرد فعال
محصولاتی که خلوص عنصر گوگرد در آن‌ها بین ۷۲ تا ۸۰ درصد اعلام شده، معمولاً قیمت بالاتری نسبت به نمونه‌های رقیق‌تر دارند؛ اما همین درصد بالاتر باعث می‌شود به ازای هر لیتر عملکردی را ببینید که منجر به کاهش مصرف همان محصول شود.
ترکیبات همراه
برخی تولیدکنندگان اسیدهای آمینه یا اسید هیومیک را به فرمول گوگرد مایع اضافه می‌کنند تا هم جذب برگی بهتر شود و اثر تغذیه‌ای گیاه را بهبود ببخشد. این نوع محصولات ترکیبی، قیمتی بالاتر از گوگرد مایع خالص دارند، اما در شرایط تنش گیاهی یا کمبود همزمان عناصر، انتخاب کارآمد و معقول‌تری هستند.
تشخیص اصل از تقلبی
بازار گوگرد مایع مثل هر نهاده پرمصرف دیگری، پر از محصولات کم‌کیفیت یا رقیق‌شده است. برای اطمینان از اصالت محصول، این چند نکته را حتماً بررسی کنید:
- وجود شماره ثبت و مجوز از سازمان حفظ نباتات روی برچسب
- یکنواختی رنگ محلول بدون ته‌نشینی یا دولایه شدن پس از چند روز نگهداری
- خرید از فروشندگان مجاز به‌جای بازارهای غیررسمی که اغلب قیمت پایین‌تر آن‌ها همراه با افت شدید کیفیت است.
اگر در انتخاب برند یا محاسبه دقیق هزینه مصرف برای سطح زیر کشت خود مردد هستید، مجموعه کشاورزی آباد می‌تواند بر اساس نوع محصول، سابقه آفت منطقه و بودجه شما، گزینه مناسب را به شما پیشنهاد دهد.
یک نکته عملی دیگر که مستقیماً روی نتیجه مصرف اثر می‌گذارد ولی کمتر به آن توجه می‌شود این است که زمان محلول‌پاشی باید با وضعیت جوی هماهنگ باشد. بارش باران چند ساعت بعد از محلول‌پاشی، بخش زیادی از گوگرد را از روی برگ می‌شوید و عملاً تمام هزینه و زمانی که صرف کرده‌اید را هدر می‌دهد.
همین‌طور محلول‌پاشی در روزی که دمای هوا بالاتر از حد معمول است، خطر گیاه‌سوزی را چند برابر می‌کند. بررسی پیش‌بینی دما و بارش با اپلیکیشن هواشناسی کشاورزی آباد پیش از هر نوبت سمپاشی، یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از این نوع اتلاف است.
ترکیبات گوگرد مایع
ترکیبات سازنده گوگرد مایع بسته به نوع آن متفاوت است. این کودها ممکن است ۲۰ تا ۸۰ درصد گوگرد داشته باشند. به‌عنوان مثال، یک نوع کود گوگرد مایع پایه پتاسیم می‌تواند ۲۰% پتاسیم محلول (K2O) و همان میزان گوگرد محلول (S) داشته باشد، درحالی‌که کلسیم محلول (CaO) و گوگرد کود گوگرد مایع پایه کلسیم به ترتیب ۱۰ و ۲۰% است. همچنین در فرمولاسیون برخی از این کودها از مواد آلی مانند هیومیک‌اسید و فولویک‌اسید استفاده می‌شود.
سؤالات متداول
- گوگرد مایع بهتر است یا پودری؟
بسته به نیاز و شرایط خاک و گیاه یکی ممکن است بر دیگری اولویت داشته باشد. مثلاً در خاک‌های اسیدی که نیاز به جذب آهسته است، گوگرد پودری خوب است اما در شرایط نیاز فوری به گوگرد چه برای تغذیه یا جبران کمبود غذایی و چه مبارزه با آفات و بیماری‌ها بهتر است با صلاحدید کارشناس کشاورزی، از گوگرد مایع استفاده کنید.
- دلایل محبوبیت و مزایای گوگرد مایع چیست؟
کاربرد آسان، امکان استفاده در زمان‌های مختلف مانند دوره‌های حساس رشدی یا مرحله آماده‌سازی خاک پیش از کشت، اثرگذاری سریع در رفع نیاز گیاه به گوگرد، بهبود رشد و کیفیت محصول، افزایش ماندگاری محصول، کاهش تجمع نیترات در گیاه، پیشگیری از بیماری‌ها، دفع بسیاری از حشرات و جلوگیری از تخم‌ریزی آن‌ها، سمیت کمتر نسبت به سایر آفت‌کش‌های شیمیایی، کاهش مصرف سموم دفع آفت و بیماری و جلوگیری از آسیب به حشرات مفیدی مانند کفشدوزک‌ها، بالتوری‌ها و…
- تفاوت گوگردهای جامد با یکدیگر و با گوگرد مایع در چیست؟
انواع کود گوگرد جامد با یکدیگر تفاوت ساختاری ندارند ولی گوگرد پودری به دلیل اندازه کوچکتر ذرات، ساده‌تر در خاک پخش می‌شود. انواع گرانوله و پاستیلی برای سهولت مصرف به این شکل تولید می‌شوند. نوع مایع به‌ویژه انواع نانو، جذب بسیار آسان و سریع‌تری دارند.
- آیا گوگرد مایع با سایر سموم قابل اختلاط است؟
به‌طور کلی، اختلاط گوگرد مایع با روغن ولک یا حشره‌کش‌های روغنی توصیه نمی‌شود، چون واکنش بین این دو ترکیب می‌تواند شدت گیاه‌سوزی را چند برابر کند؛ فاصله معمول توصیه‌شده بین مصرف روغن و گوگرد، حدود دو تا سه هفته است. ترکیب با سموم مسی نیز باید با احتیاط و ترجیحاً پس از آزمون ظرفی (مخلوط کردن مقدار کم در یک ظرف و بررسی رسوب یا تغییر رنگ) انجام شود.
- بهترین ساعت روز برای محلول‌پاشی گوگرد مایع چه زمانی است؟
اوایل صبح یا اواخر بعدازظهر، زمانی که دمای هوا معمولاً زیر سی درجه است، بهترین بازه محسوب می‌شود. محلول‌پاشی در ساعات گرم ظهر، حتی با دوز درست، احتمال سوختگی برگ را به‌طور محسوسی بالا می‌برد.
- آیا گوگرد مایع باعث گیاه‌سوزی می‌شود؟
در دوز بالاتر از حد توصیه‌شده، دمای هوای گرم هنگام مصرف، یا روی گیاهان حساس مثل خیار و کدو، احتمال گیاه‌سوزی وجود دارد. رعایت دوز جدول بالا و پرهیز از مصرف در گرمای شدید، این ریسک را به حداقل می‌رساند.
- اثر گوگرد مایع چند روز باقی می‌ماند و باید تکرار شود؟
بسته به شرایط جوی و شدت آلودگی، اثر محلول‌پاشی معمولاً بین ده تا چهارده روز پایدار است. اگر بارندگی رخ دهد یا فشار آفت بالا باشد، تکرار زودتر از این بازه توصیه می‌شود.
- آیا گوگرد مایع برای اصلاح pH خاک هم مناسب است؟
گوگرد مایع می‌تواند در اصلاح موضعی و کوتاه‌مدت pH موثر باشد، اما برای اصلاح اساسی و پایدار خاک‌های قلیایی در سطح وسیع، گوگرد پودری یا میکرونیزه با اثر تدریجی‌تر، انتخاب مناسب‌تری است.
مقایسه گوگرد مایع با گوگرد پودری و میکرونیزه
برنامه کودی زمین کشاورزی شما
آباد برای هر زمین کشاورزی، نسخه مخصوص خودش را می‌سازد؛ از نیاز کودی تا زمان مصرف.
انتخاب بین گوگرد مایع و گوگرد پودری، بیشتر به هدف مصرف برمی‌گردد تا برتری مطلق یکی بر دیگری. جدول زیر تفاوت‌های عملی این دو فرمولاسیون را در پنج شاخص کلیدی نشان می‌دهد.
| گوگرد پودری / بنتونیت‌دار | گوگرد مایع | شاخص مقایسه |
| کند؛ نیاز به اکسیداسیون میکروبی خاک دارد و اثر آن هفته‌ها طول می‌کشد | سریع؛ ذرات ریزتر و تا حدی محلول‌تر، اثر ظرف چند روز قابل مشاهده است | سرعت جذب |
| نیاز به خیساندن یا تهیه دوغاب دارد و در قطره‌ای احتمال گرفتگی قطره‌چکان وجود دارد | آماده مصرف، به‌راحتی با آب مخلوط و در سمپاش یا سیستم قطره‌ای پخش می‌شود | نحوه مصرف |
| ریسک سوختگی کمتر و کندتر، چون جذب گیاه تدریجی است | در دمای بالا یا دوز اشتباه، ریسک سوختگی برگ بیشتر و سریع‌تر ظاهر می‌شود | خطر گیاه‌سوزی |
| بیشتر برای پیشگیری بلندمدت و کنترل بار آلودگی خاک مناسب است | مناسب کنترل سریع سفیدک پودری و کنه، به‌ویژه در فصل رشد | اثر ضدقارچی و ضدکنه |
| برای اصلاح اساسی pH خاک قلیایی و افزایش جذب ریزمغذی‌ها گزینه اصلی است | اثر محدودتر روی خاک، بیشتر برای تغذیه و حفاظت برگی کاربرد دارد | اصلاح خاک و pH |
اگر هدف شما واکنش سریع در برابر یک آفت یا بیماری در حال گسترش است از گوگرد مایع استفاده کنید. اما وقتی هدفتان اصلاح ساختار خاک قلیایی در بلندمدت است، گوگرد پودری یا میکرونیزه با اثر تدریجی‌تر، نتیجه بهتری خواهد داشت. باغدارانی که سطح زیرکشت بالایی دارند یا تجاری هستند، از این دو فرمولاسیون در کنار هم و در فصل‌های متفاوت استفاده می‌کنند، نه به‌جای یکدیگر.
سخن پایانی
گوگرد مایع از انواع گوگرد کشاورزی است که به دلیل فرم مایع، زودتر جذب گیاه می‌شود. استفاده از این کود به‌شکل کودآبیاری و محلول‌پاشی، در هر مرحله‌ای از رشد گیاه، می‌تواند مفید باشد و به رفع کمبود گوگرد، افزایش سلامت گیاه و محصول و نیز بهبود عملکرد آن می‌انجامد. البته به شرط آنکه نکات مربوط به دوز مصرف و سایر شرایط را رعایت کنید.
منابع:
